De relatie tussen Haags politiek theater en falend lokaal bestuur

Geplaatst: november 22, 2010 in Media, Nieuws, Persoonlijk, Politiek
Tags:, , , , ,

Dit weekend bracht Job Cohen een bezoek aan ons dorp. Vanwege gemeentelijke herinrichting eerder dit jaar mogen wij nu pas stemmen voor de gemeenteraad. Job was gevraagd door de lokale PvdA afdeling om met kiezers in gesprek te gaan.

Job Cohen

Job Cohen

Er vielen mij een aantal zaken op. Ten eerste. Cohen is werkelijk een aardige man. Niet mediageniek, geen marketing kampioen van de partij, maar gewoon een aardige man. Het gestuntel op tv verdwijnt als sneeuw voor de zon wanneer hij onder de mensen is. Hij spreekt mensen in begrijpelijke taal toe, gaat problemen niet uit de weg en probeert ook aan te geven waarom hij voor een bepaalde oplossing kiest. Hij heeft het niet makkelijk, zelfs niet wanneer hij zijn eigen kiezers toespreekt. Men is kritisch over Den Haag, kritisch over de onmacht om lokaal de burgers te helpen, en de aanwezigen (het merendeel links georiënteerd neem ik aan) begrijpt helemaal niets meer van de poppenkast bij de PVV en hijgerige politici in het algemeen. Ook de PvdA, en daarmee Cohen zelf, wordt door haar eigen kiezers zeer kritisch bekeken.

Het tweede wat mij opviel is dat de mensen in het dorp volstrekt niets meer begrijpen van de thema’s die de landelijke politiek gijzelen. Integratie, veiligheid, het zijn allemaal zaken die de lokale problemen volstrekt overschaduwen. In de dorpen gaat het over voorzieningen, over zorg, over gemeenschapszin, over jongeren die nergens kunnen wonen en wegtrekken. Op televisie zien de dorpelingen de hele dag de Haagse politiek die gegijzeld door de PVV  en het kabinet de hele dag rollebollen over meer politie, strenger optreden, immigratie en islamisering. Maar hier verdwijnen supermarkten, medische voorzieningen en kunnen jongeren nergens een eigen huis vinden.

Ik heb eerder al een ontluisterende documentaire van Zembla over de stemmers van de PVV gezien en daar zag je precies hetzelfde. De mensen in de dorpen voelen zich totaal in de steek gelaten door de politiek, en uit onvrede stemmen ze PVV. Er moet iets veranderen en wellicht kan Wilders dat bereiken lijkt de redenering. De emotie erachter moet niet worden onderschat. Het merendeel van deze kiezers heeft geen problemen of ervaring met buitenlanders. Maar ze horen wel de hele dag dat Nederland in grote (financiële) problemen zit, ondermeer vanwege de islamisering (zegt de PVV). De stap van onvrede over het falen van de lokale politiek naar stemmen op de PVV is dan snel gemaakt. De xenofobe trekjes van de PVV worden oogluikend toegestaan omdat stemmen op de falende oude politieke elite geen optie meer is.

Het echte probleem ligt mijns inziens niet alleen bij de landelijke politiek, dat is mij veel te gemakkelijk. Ik denk dat het overgrote deel van de onvrede in de dorpen veroorzaakt wordt door falend lokaal bestuur. De gemeenteraden zitten vol met welwillende amateurs. De selectie van die bestuurders laat sterk te wensen over. En daarbij worden deze lokale bestuurders ook nog gegijzeld door de thema’s van de landelijke politiek. Er moet meer blauw op straat, dus de lokale partijen maken zich sterk voor 1 of 2 of 3 nieuwe veldwachters in het dorp. Maar de mensen in de dorpen zitten helemaal niet te wachten op meer blauw op straat. Mensen willen gewoon de elementaire basisbehoefte goed geregeld zien. Een huis, een winkel om eten en drinken te kunnen kopen, zorg dichtbij vooral voor ouderen, en eenvoudige voorzieningen voor kinderen. Wanneer het lokale bestuur, net als de Haagse politiek, niet eerlijk verdeelt maar kiest om voorzieningen te centraliseren, vallen de dorpelingen in de buitengebieden letterlijk en figuurlijk buiten de boot. Kijk maar eens naar de interviews met de CDA bestuurder in die Zembla documentaire. Hij heeft elk contact met zijn achterban verloren. Het lijkt efficiënt en goedkoop om overheidsdiensten te centraliseren, maar dat betekent automatisch dat dorpelingen buiten de boot vallen. En dat is de basis voor de onvrede waar de PVV zo welig op tiert.

De landelijke politiek is er vol van. Laat de lokale bestuurders zelf besturen, want zij weten veel beter wat er speelt. Klinkt geweldig. Maar in de praktijk faalt deze aanpak volledig. Gemeenten worden continu gekort, krijgen steeds meer taken die de centrale overheid niet aankan. De gemeente heeft de tijd en het geld niet meer om daadwerkelijk lokaal te besturen. Het is pappen en nat houden. Politiek Den Haag heeft een te grote vinger in de pap en laat het lokale bestuur bungelen met te weinig autonomie. Tegelijkertijd wordt het lokale bestuur niet  voldoende gecontroleerd op effectiviteit en professionaliteit. En dat is het echte drama. De burger aan het eind van die complexe keten is de pineut.

Job Cohen geeft aan dat voor hem het verlies van vertrouwen in de lokale politiek een zeer belangrijk punt is. Ik vond dat hij goed begreep wat er lokaal mis gaat, maar de vraag blijft of hij, of welke partij dan ook het tij kan keren. Het vereist een ander soort leiderschap en een grote schoonmaak onder het lokaal bestuur. Het vereist ook dat de centrale overheid zich minder hijgerig opstelt en veel meer oog heeft voor lokale problemen. Het vereist dat de centrale overheid de lokale politiek de ruimte biedt om daadwerkelijk lokaal te besturen, waarbij er een veel betere kwaliteitscontrole komt op het resultaat van dit lokale bestuur. En het vereist dat de Haagse politiek korte metten maakt met het theater. Kappen met dat gelul, en aan het werk. Politiek is ingewikkeld en saai. Het wordt er niet beter van wanneer Haagse politici gekozen worden op hun media aaibaarheid.

Dat is mijn laatste observatie. Cohen weigert mee te doen aan dat spel, en wordt ervoor verketterd door de media (en daarmee het volk). Het populisme tiert welig want dat bekt zo lekker op tv. Maar ik vraag mij af hoeveel echt goede bestuurders wij nu verliezen omdat ze in de media niet opkunnen tegen de populisten. Dit gaat zich als een boomerang tegen de Haagse politiek keren wanneer ook de populisten zoals Wilders en Rutte geen oplossingen kunnen bieden voor de lokale problemen. Of Cohen dit beter kan valt nog te betwijfelen. Daarvoor moet eerst de bezem door de eigen partij. Maar een ding is zeker.

Ik heb liever een oersaaie maar sterke politieke bestuurder, dan een mediagenieke windbuil.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s